انتخابات مجلس ایران و کودتای خزندۀ سپاه پاسداران

 

Download file Adobe Acrobat PDF

 

In English


علی آلفونه

 

 

فوریه 2008

 

اتکای رهبران نظام جمهوری اسلامئ به سپاه پاسداران بطور فزاینده ای رشد کرده است. یک دلیل آن اهمیت سپاه برای سرکوب نیروهای داخلی طالب اصلاحات سیاسی و اقتصادی، و دلیل دیگر آن نیاز به سپاه در قبال فشار های خارجی است، که در اثر نگرانی های بین المللی در مورد برنامۀ اتمی ایران به وجود آمده است. اما، به همان میزان که سپاه پاسداران بیشتر درگیر سیاست های داخلی می شود، جمهوری اسلامی نیز، با وجود آن که مشروعیت خود را بر اساس دین و رهبری روحانیت شیعه بنا کرده، کم کم به یک رژیم نظامی/اطلاعاتی تبدیل می گردد. انتخاباتِ چهاردهم مارس 2008 مجلس نیز همین گرایش را تقویت می کند.

 

 

در ایران، قدرت نهائی در دست شخص رهبر معظم و "بیت رهبری" اوست. آنان نیز، متعاقباً، متکی به سپاه پاسداران هستند تا خواسته هایشان را عملی کند. با این حال، سیستم انتخاباتی در ایران، زمینۀ نسبتاً بازی برای مشاورت با طیف های مختلف نخبگان نظام دربارۀ سیاستگزاری های خرد و کلان است. مردم ایران هر چهار سال یک بار به پای صندوقهای رأی می روند تا رئیس جمهور انتخاب کنند. انتخابات نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز هر چهار سال یک بار برگزار می شود، اما نه در همان سال انتخابات ریاست جمهوری. البته به دلیل ساختار پیچیدۀ قدرت در ایران، انتخابات نشانۀ حاکمیت مردم نیست، بلکه یک شاخص مهم سیاسی محسوب می شود.

 

با فرا رسیدن انتخابات آینده، کاندیداها برای 290 کرسی مجلس رقابت خواهند کرد. حتی با وجود بالا بردن سن رأی دهندگان - از 16 سال به 18 سال - ، تقریباً 43 میلیون نفر واجد شرایط رأی دادن هستند. [1] در سرتاسر کشور، 45000 صندوق رأی گیری [2] در 207 منطقه نصب خواهد شد. [3] آقای مصطفی پورمحمدی، وزیر محترم کشورنیز، در اظهارات قابل تاملی پیش بینی کرد که 35 میلیون ایرانی در رأی گیری مشارکت خواهند کرد. [4] البته، بعداً، وزارت کشور توضیح داد که "منظور آقای وزیر این بود که تأکید کند 35 میلیون برگۀ رأی چاپ شده است." [5]

 

در جمهوری اسلامی، تکثر آراء و گرایش های ایدئولوژیک کاندیداها بسیار محدود است. کاندیداهای امسال نیز از این قاعدۀ کلی مستثنی نیستند. بنا به گزارش های وزارت کشور، 7168 نفر، که تنها 585 نفر آنان زن هستند، به عنوان کاندیدا ثبت نام کرده اند. در این میان 31.5 در صد آنان را رزمندگان جنگ ایران و عراق - سالهای1980 تا 1988- تشکیل می دهند. [6] 40 درصد از کاندیداها مدرک فوق لیسانس و 14 درصد مدرک دکتری دارند. [7] از آنجا که، شورای نگهبان به رزمندگان جنگ ارفاق بیشتری می کند، نسبت واقعیِ تعداد شرکت کنندگان آنان در انتخابات بیشتر خواهد بود. [8] فهرست نهایی نامزدهایی که صلاحیت آنان توسط شورای نگهبان تصویب شده است، در پنجم ماه مارس منتشر خواهد شد. در حالی که، در آن زمان، فقط یک هفته برای مبارزۀ انتخاباتی باقی مانده است.

 

تا روز 22 ژانویه ، شورای نگهبان در حدود 5000 نفر از کاندیداها را تائید کرد، که 69 درصد از ثبت نام شدگان را شامل می شد. از 31 درصدی که صلاحیتشان رد شده، یک سوم نمایندگان کنونی مجلس بودند که صلاحیتشان باطل شد، و صلاحیت دوسوم باقی مانده نیز به سادگی رد شد. [9]

وزارت کشور عذر و بهانه های مختلفی در مورد رد صلاحیت آنان در اختیار گذاشت: 69 کاندیدا پرونده خود را در موعد مقرر پر نکرده بودند، [10] 131 نفر پروندۀ خیانت، کلاهبرداری یا اختلاس داشتند و 329 نفر نیز در محلۀ خود شهرت خوبی نداشتند. علاوه بر آن، صلاحیت 188 نفر نیز به علت پائین بودن سطح تحصیل یا نداشتن حد اقل 5 سال سابقۀ کار در سطح بالای حرفه ای رد شد.

 

بخش عمدۀ مردود شدگان - بنا به توضیح وزارت کشور- به دلیل اعتیاد به مواد مخدر یا در رابطه با قاچاق مواد مخدر یا ارتباط با نظام شاهنشاهی ، نداشتن ایمان به اسلام و بجا نیاوردن شرع اسلام، ضدیت با جمهوری اسلامی یا ارتباط با سرویس های اطلاعاتی خارجی بود. [11]

 

سپاه پاسداران نه تنها در مبارزات انتخاباتی شرکت می کند، بلکه خود انتخابات را به دست گرفته و آن را اداره نیز خواهد کرد. رهبر با انتصاب علی رضا افشار، از فرماندهان سابق سپاه و سخنگوی نیروهای مسلح، به عنوان مقام ناظر انتخابات، به وی قدرت داده است تا بیش از هفتصد هزار مامور انتخابات را اداره کرده و هرگونه اختلاف و شکایت در امور انتخاباتی را خود حل و فصل کند.

 

در عمل، منظور از این روند کاری، این است که از ورود کاندیداهای اصلاح طلب به مجلس جلوگیری شود. طومار نویسی اصلاح طلبان به ولی فقیه، آیت الله علی خامنه ای، بی اثر و بی فایده مانده و تنها به سخنگوی پیشین مجلس، مهدی کروبی، وعدۀ نمایندگی مجلس داده شده است. [12] حامیان رئیس جمهورهای سابق، علی اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی، عملا دست خالی مانده اند.

 

در 5 فوریه، ستاد ائتلاف اصلاح طلبان فهرست بلندی از کاندیداهای اصلاح طلبِ ردِ صلاحیت شده را، که شامل مرتضی حاجی، وزیر آموزش و پرورش خاتمی؛ جهانبخش خانجانی، سخنگوی خاتمی؛ محمد رضا عباسی فرد، عضو سابق مجلس خبرگان - مجمعی از کارشناسان قضائی اسلامی که بنا بر قانون اساسی وظیفه و اختیار عزل و نصب رهبر و ولی فقیه را دارد - ؛ محمد علی کرمانی، فرماندار سابق کرمان؛ و بسیاری از نمایندگان دورۀ خاتمی را منتشر کرد. [13]

 

آیت الله علی اکبرهاشمی رفسنجانی، پس از ناکامی در متقاعد کردن ولی فقیه برای تائید صلاحیت هوادارنش، از کاندیداهای جناح خود خواست که از انتخابات کناره گیری کرده و از نامزدی خود استعفا بدهند. برادر وی، محمد هاشمی و دخترش فاطمه هاشمی، هردو کناره گیری خود را از انتخابات اعلام کردند و همینطور حسن روحانی، عضو ارشد و سابق هیِئت مذاکرات اتمی. [14] اعتراض جناح رفسنجانی کوتاه و خاموش بود. تنها انتقاد آنان، که بطور علنی اعلام شد، از جانب محمد هاشمی و بصورت یک عبارت مختصر بود، که گفت: " تمامیت خواهی برخلاف اهداف انقلابیون 57 است. " [15]

 

عکس العمل دیگر کاندیداهای ردِ صلاحیت شده بیشتر کنایه آمیز بود. پس از آن که آقای علی اشراقی، نوۀ آیت الله خمینی، متوجه رد صلاحیت خود شد، گفت: "آنچه که مرا بیشتر غمگین و متاثر می کند نحوۀ تشخیص شورای نگهبان است ... آنان از همسایگان من در مورد نماز خواندن و روزه گرفتن من سئوال کرده اند و این که آیا همسر من رعایت حجاب اسلامی را می کند؟ آیا من صورت خود را اصلاح می کنم یا سیگار می کشم؟ چه نوع اتوموبیلی سوار می شوم و آیا کت و شلوار می پوشم؟" [16] آیت الله موسوی تبریزی ردِ صلاحیت خود را به دلیل "بی ایمانی به قانون و اسلام" [17] به باد استهزا گرفت، چرا که وی نه تنها آیت الله و یکی از اعضای هیئت علمی حوزۀ علمیه قم بوده، بلکه قبلا صلاحیت نامزدی مجلس خبرگان را گرفته بود. یعنی همان مجمعی که عزل و نصب ولی فقیه در محدودۀ اختیارات آن است. [18]

 

دخالت سپاه پاسداران

حال که شورای نگهبان، در انتخابات آینده، اصلاح طلبان را به یک گروه اقلیت تنزل داده است، برای کسانی که مسائل ایران را دنبال می کنند و سعی دارند که مسیر آیندۀ حکومت ایران را درک کنند، بسیار مهم است که کاندیداهای قبول شده را بهتر بشناسند. چندین ماه است که رهبران ایران از اعضای سپاه پاسداران و بسیج خواسته اند تا در انتخابات کاندید شوند تا در مقابل اصلاح طلبان حضور قدرتمندی داشته و آنان را خنثی کنند.

 

همه ساله، جمهوری اسلامی هفتۀ بزرگداشت بسیج و هفتۀ دفاع مقدس را برگزار می کند تا بدینوسیله به مردم ایران خاطرنشان سازد که جمهوری اسلامی همواره در حال جنگ با دشمنان است، حقیقی یا مجازی. جو ناآرام و بحرانی به نخبگان سیاسی نظام مشروعیت می بخشد، و رهبریت از تریبون خطبه های نماز جمعه پایه های اصلیِ نظام را بسیج و پیام های خود را به اشان منتقل می کند. آیت الله سید احمد علم الهدی، با مخاطب قرار دادن اعضای بسیج در استان خراسان، در شمال شرقی ایران، اعلام کرد:

 

"این سخن که سپاه و بسیج، به عنوان نیروهای نظامی، نباید در سیاست دخالت کنند، حرف دشمنان خدا و آن جریان های فاسد سیاسی است که بسیج را مانعی بر سر راه خود به حساب می آورند. مداخله نکردن بسیج در سیاست برابر با عرفی شدن و دور شدن آن از دین است. جوهر و ماهیت بسیج مذهب، اعتقاد راسخ ، تقوا و ایمان به خدا است." [19]

 

سپس، علم الهدی، امام هشتم را - که مقبرۀ وی در خراسان است- اولین فرمانده بسیج در تاریخ دنیا خواند و توصیه کرد که: "وظیفۀ اصلیِ بسیج به عنوان نگهبان انقلاب، جنگ برعلیه تهدید داخلی .. . و منافقین و جریان ها و جنبش های شرورانه است." [20]

 

از آنجا که، علم الهدی نمایندۀ منتصب ولی فقیه است، اصلاح طلبان نتوانستند به سخنان وی بی اعتنا باشند. حجت الاسلام سید حسین موسوی تبریزی، عضو سابق مجلس خبرگان و همچنین دادستان سابق، علم الهدی را متهم به تحریف سخنان آیت الله خمینی کرده و گفت : "پشتیبانی بسیج و سپاه از یک گروه مشخص سیاسی باعث تیره و کدر شدن این نهاد مقدس می شود." وی سخنان او را برخلاف آخرین خواسته و وصیت نامۀ آیت الله عظمی خمینی دانست. [21] و نتیجه گرفت که: " نه تنها سپاه و بسیج، بلکه تمامی قوای ارتش باید از دخالت در مبارزات سیاسی اجتناب کنند." [22]

 

رفسنجانی هم در خطابۀ خود، در دانشگاه تهران، بسیج را از دخالت در سیاست منع کرده و توضیح داد که: "ما باید مطمئن باشیم که بسیج و تمامی قوای ارتش به همۀ ملت تعلق دارد. هیچ شخص یا جریانی نباید اجازه داشته باشد که این قوا را به انحصار خود در آورد. [23] افراد سیاسی و مذهبی میانه رو [24] و نیز مطبوعات اصلاح طلب این گفته ها را تائید کردند. [25]

 

حتی تند روها نیز نگرانی خود را از نفوذ فزایندۀ نیروهای نظامی در سیاست ایران ابراز داشتند. در واکنش به "حمله های بدخواهانه و شیطانی" فرماندهان سابق سپاه نسبت به رئیس جمهور، آقای محمود احمدی نژاد، خانم فاطمه رجبی - همسر پر سر و صدای سخنگوی دولت، آقای غلام حسین الهام - اخطار کرد که "فرماندهان سابق سپاه تبدیل به طبقۀ جدید نخبگان سیاسی شده اند ... که اعمال و گفتارشان ثابت کرده است که نه فرهنگ سیاسی دارند و نه نشانی از آرمانگرائی." [26] این حمله از آن جهت بیشتر قابل توجه بود که خود آقای احمدی نژاد در گذشته از فرماندهان سپاه بوده است.

 

اما حجت الاسلام علی سعیدی، نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران و بسیج، بی اعتنا به اعتراظ ها، و احتمالا به منظور رساندن نظرات آیت الله خامنه ای در این مورد، نظامیان را تشویق کرد که " رأی هدفمند یک جهاد سیاسی است. معرفی معیار ها و شاخص ها از وظایف خواص از جمله پاسداران و بسیجیان است." [27]

 

ردِ صلاحیت نامزدهای اصلاح طلب، اولویت ولی فقیه برای نمایندگی اعضای سابق سپاه و بسیج در مجلس، پشتیبانی و تائید رهبران متنفذ نماز جمعه از نامزدهای وابسته به سپاه، همه به یک نتیجه می رسد: مجلسی تحتِ نفوذِ افسران سابق سپاه.

 

در 28 نوامبر 2007 ، محمد علی جعفری ، فرمانده سپاه نیز، چراغ سبزی به نقش سیاسی بسیج داد: "رسالت یک بسیجی دفاع از انقلاب اسلامی و ارزش های آن است. بنابراین، بسیج یک نهاد فرهنگی، سیاسی و نظامی است." [28]

 

سید مسعود جزایری ، معاون فرمانده کل اداره فرهنگ و تبلیغات ستاد شورای مشترک نیروهای مسلح، در سخنرانی برای فرماندهان سپاه، در تهران، توضیحات تکمیلی را به نطق جعفری اضافه کرده و گفت: " بسیج عمق استراتژیکی انقلاب اسلامی است. . . ما باید مواضب باشیم تا سکان قانونگذاری در کشور به دست اشخاصی که نگرانی اصلی شان آرزوی رسیدن به قدرت شخصی یا تعلقات حزبی است نیفتد، بلکه در دست کسانی باشد که خواهان پیشرفت و قدرت بیشتر نظام هستند." سپس وی با اشاره به نمایندگان دوره خاتمی، که از تریبون مجلس برای اعتراض به تند روها استفاده کرده بودند، بطور مشخص تری ادامه داد : "افرادی که در مبارزات انتخاباتی شرکت می کنند، نباید کسانی باشند که از این جایگاه استفاده می کنند تا به اعتصاب غذا دست بزنند یا از این مکان به عنوان جبهه ای در مقابل دیگر بخش ها و قوای دولتی استفاده کنند." [29] سخنان وی، بدون هیچ شک و شبهه ای، بدان معنی بود که نیروهای سپاه و بسیج را تشویق کند که نه فقط بطور علنی وارد سیاست شوند، بلکه مبانی و اصول اصلاح طلبی را نیز از میان بردارند. و علاوه بر این، دامنۀ بحث های قابل قبول سیاسی را در حد ساختار رژیم مذهبی محدود کنند.

 

تهدید و ارعاب

در حالی که، برخی از ایرانیان و ناظران خارجی ممکن است حق نظامیان را برای دادن رأی و شرکت در انتخابات منطقی بدانند، اما در عمل، سپاه پاسداران پا را از مشارکت در انتخابات و دادن رأی دادن فراتر گذاشته و دخالت خود را تا حد تهدید و ارعاب رسانده است. سرلشگر حسن فیروزآبادی، رئیس ستاد فرماندهی اعلام کرد: "ایالات متحده امریکا امید خود را به یک عده ترسو و بزدل که مجذوب غرب هستند بسته است." وی سیاستمداران ایرانی نزدیک به خاتمی را که از قرار معلوم، در ابتدای حمله نظامی امریکا به عراق، عریضه ای به آیت الله خامنه ای نوشته و خواستار بهبود روابط با امریکا شده بودند، و همچنین دانشجویانی را که خواستار بردباری در مقابل امریکا هستند محکوم کرده و گفت: "مردم ایران باید این عوامل را بشناسند. اجازه ندهید که امریکا کرسی های مجلس را توسط آنان پر کند" [30]

 

ابراهیم جباری، فرمانده سپاه پاسداران در قزوین، با استفاده از سخنرانی های عمومی، نامزدهای اصلاح طلب محلی را تهدید کرد: "کسی که هشت سال دفاع مقدس را در رادیو بی بی سی مورد سئوال قرار می دهد، . . . می خواهد در انتخابات مجلس شرکت کند. . . ما باید تمام تلاش خود را بکنیم تا مجلس دوره ششم را - که توسط اصلاح طلبان احاطه شده بود - دوباره تجربه نکنیم. . . ما نباید اجازه بدهیم که افراد کثیف وارد مجلس شده و مجلس را مملو از کثافت کنند. آنهائی که حضورشان از نظر مذهبی جایز نیست نباید به مجلس راه یابند. " [31]

 

در چارچوب اوضاع کنونی ایران، چنین سخنانی می تواند به منزلۀ مرتد خواندن مخالفان تعبیر شود و در چنین وضعیتی قتل مرتد مجاز است.

 

گروه های فشار نیمه دولتی، مثل انصار حزب الله ، که غالبا به عنوان وسیله ای از جانب سپاه برای سرکوب تظاهرات، منقدان و مخالفان داخلی عمل می کند نیز، با یک سلسله مبارزات سازمان یافته بر علیه خاتمی و رفسنجانی و هوادارانشان به جو ارعاب کمک کرده است. [32] خبرگزاری رجا، که از نظر فکری نزدیک به انصار حزب الله و به مثابه مبلغ دولت احمدی نژاد است، دو تن از دست پروردگان رفسنجانی - یعنی روحانی و موسویان که در مذاکرات اتمی با اروپا شرکت داشتند - را به جاسوسی برای انگلستان متهم کرده است. اتهامی که میتواند حکم مرگ داشته باشد، حال چه در دادگاه انقلاب و چه در دادگاه خیابانی. [33] بلافاصله پس از آن، در مجله سپیدار که توسط بسیج منتشر میشود، مقاله دیگری در بارۀ فساد مالی خانواده رفسنجانی به چاپ رسید که در آن به جریان رشوه گیری از شرکت نروژی استات اویل اشاره شده بود. [34]

 

عکس العمل سپاه به درخواست های مکرر، برای شرکت در انتخابات، فراتر از حرف رفت، و آنها بلافاصله وارد عمل شدند. محسن رضائی، فرمانده سابق سپاه پاسداران، در پاسخ به دعوت علم الهدی، «حزب عدالت و توسعه ایران اسلامی» را تاسیس کرد که متشکل از افسران و فرماندهان سپاه بود که در جنگ ایران و عراق شرکت کرده بودند. [35] در کنگرۀ موسسان حزب، رضائی گفت که دستور تاسیس این حزب از بالا رسیده است. وی اضافه کرد: " تمام نهاد های نظام ، بخصوص مقام رهبری، به کمک شما برای به جا آوردن اهداف اسلامی نیاز دارند و شما باید در این راه کار کرده و زحمت بکشید." [36] در حالی که، همچنان برای نامزدی شخص رضائی شک و تردید وجود دارد. [37] اما، در اوایل فوریه، حزب اعلام کرد که در حدود دویست نفر برای انتخابات ثبت نام کرده اند. [38]

با تمام این احوال، سپاه پاسداران تمام نامزدهای خود را در یک گروه نخواهد گذاشت. علی لاریجانی در غرب بیشتر بخاطر به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی شناخته شده است - مقامی که وی در بیستم اکتبر 2007 از آن کناره گیری کرد. در حالی که، بعضی از خبرنگاران غربی عقیده دارند که لاریجانی واقع گراست، بسیاری از ایرانیان این برداشت را عجیب می دانند. [39]

لاریجانی در عراق متولد شده و پسر مرحوم آیت الله عظمی حاجی میرزا هاشم آملی است. نفوذ وی در جمهوری اسلامی نه به خاطر اعتبار مذهبی، بلکه بیشتر بخاطر مقام معاونت وزیر سپاه پاسداران است. در انتخابات مجلس، او خود را به عنوان نامزد رسمی جناح اصولگرایان قرار داده است. موفقیت لاریجانی می تواند او را به مقام ریاست جمهوری در انتخابات آینده سوق دهد، و تسلط سپاه پاسداران بر آن نهاد نیز مستحکم تر شود. [40]

 

بنا بر این، سپاه پاسداران نه تنها در مبارزات انتخاباتی شرکت می کند، بلکه در حقیقت خود انتخابات را در دست گرفته و آن را اداره نیز خواهد کرد. رهبر ، با انتصاب علی رضا افشار، از فرماندهان سابق سپاه و سخنگوی نیروهای مسلح، به عنوان مقام ناظر انتخابات به وی قدرت داده است تا بیش از هفتصد هزار مامور انتخابات را اداره کرده و هرگونه اختلاف و شکایت در امور انتخاباتی را خود حل و فصل کند. [41]

 

نتیجه

سه سال پیش، محمد قوچانی ، سردبیر روزنامه شرق - روزنامۀ اصلاح طلبان - ، نظر داد که انتخابات ریاست جمهوری سال 2005 با شرکت احمدی نژاد و سه تن دیگر از فرماندهان سابق سپاه پاسداران نشانۀ "به قدرت رسیدن نسل دوم سپاه بود." [42] انتخابات 2008 مجلس گویای آن است که تلاش رهبری جمهوری اسلامی برای انتخاب افسران سپاه، نه یک اتفاق استثنائی ، بلکه یک قانون است.

 

در جمهوری اسلامی، ریاست جمهوری احمدی نژاد چیزی بیش از تغییر یک نسل را نشان می دهد. احمدی نژاد باعث شد که سپاه پاسداران نهاد های اجرائی دولت را تصدی کند. تحت این وضعیت، انتخابات سال 2008 مجلس، گام بعدی برای در قبضه گرفتن قدرت توسط سپاه پاسداران است. رد صلاحیت نامزدهای اصلاح طلب، اولویت ولی فقیه برای نمایندگی اعضای سابق سپاه و بسیج، پشتیبانی و تائید رهبران متنفذ نماز جمعه از نامزدهای وابسته به سپاه، همه به یک نتیجه می رسد: مجلسی تحتِ نفوذِ افسران سابق سپاه.

 

رهبری جمهوری اسلامی، ناتوان یا بی تمایل به خواست داخلی برای اصلاح، ترسان از فشار خارجی، اول قوه مجریه را به ارتش محول کرد، و اکنون نیز مسئولیت قانون گذاری و قوه مقننه را در اختیار آنها قرار داده است. فرماندهان سپاه ممکن است که بازنشسته شده، لباس شخصی پوشیده و به کارهای غیر نظامی بپردازند، اما هرگز شهروند غیر نظامی محسوب نمی شوند. آنان شبکه های غیر رسمی قدرت و ساختار فرماندهی را که از خط اول جبهه با عراق آغاز شده است با مهارت حفظ می کنند.

 

جنگ ایران و عراق تجربه سازندۀ آنان بود. تحریم های سازمان ملل متحد و هشدار های اروپائی ها قابل مقایسه با جنگ سنگر به سنگر، گاز خردل عراقی، و محرومیت های زمان جنگ نیست. فشارهای بین المللی ممکن است یک مزاحمت مختصر باشد و تولید دردسر کند، اما برای نسلی که با بمباران مناطق غیر نظامی ، جیره بندی مواد غذائی - که در دهه 1980 در ایران اتفاق افتاد - سرسخت تر شده است ، یک تهدید واقعی تلقی نمی شود.

 

همزمان، سپاه پاسداران در حال تغییر و تحول ماهیت جمهوری اسلامی است. اگر چه، رژیم را هنوز روحانیان اداره می کنند، اما، در عمل شباهت آن به دیگر رژیم های نظامی جهان سوم بیشتر می شود: یک مجتمع تسلیحاتی و نظامی که دستگاه دولتی را اداره و جامعه مدنی را نیز کنترل می کند.

 

نظامی شدن جمهوری اسلامی، در هر حال، از روالی متفاوت از دیگر رژیم های نظامی پیروی می کند. در ایران، بجای این که قدرت با زور گرفته شود، تغییر و دگرگونی به تدریج پیش خواهد رفت. با این وجود، انتخابات ماه مارس مجلس نقطه عطفی در این کودتای خزنده خواهد بود.

 

علی آلفونه دانشجوی دورۀ دکترای دانشگاه کپنهاگ در رشته علوم سیاسی است. مایکل روبین، محقق مقیم در مؤسسۀ امریکن انترپرایز و کریستی هال رابینسون، دستیار ویراستار با آقای آلفونه همکاری کرده اند تا این مقاله چشم انداز خاورمیانه تهیه شود. آقای آلفونه از دکتر محسن سازگارا، از مؤسسین سپاه پاسداران برای توضیحات و از کالج سلطنتی دفاع دانمارک برای حمایت مالی سپاسگزار است.

 

پانویس ها

1- مقامات ایرانی در زمان های مختلف اعداد مختلفی را بیان کرده اند. برای مثال ، نگاه کنید به " سخنگوی شورای نگهبان: واجدین شرایط شرکت در انتخابات زیر 43 میلیون نفر هستند" یا روزنامه ابرار (تهران) 6 ژانویه 2008 " ایران برای انتخابات مجلس هشتم آماده میشود" و تلویزیون شبکۀ یک جمهوری اسلامی (تهران)، 9 دسامبر2007.

2- " وزیر ایرانی میگوید که 45000 صندوق اخذ رأی برای انتخابات 14 مارچ آماده است" خبرگزاری فارس ، (تهران)، 29 ژانویه 2008.

3- " ایران برای انتخابات مجلس هشتم آماده میشود"، تلویزیون شبکۀ یک جمهوری اسلامی (تهران).

4- "وزیر کشور: پیش بینی می کنیم 35 میلیون نفر در انتخابات شرکت کنند"، خبرگزاری فارس، (تهران)، 29 ژانویه 2008.

5- " تکذیب پیش بینی 35 میلیونی پور محمدی در انتخابات"، تابناک، (تهران)، 31 ژانویه 2008.

6- وزارت کشور جمهوری اسلامی، " اطلاعیۀ شمارۀ هشت ستاد انتخابات کشور در خصوص آمار قطعی ثبت نام شدگان انتخابات مجلس هشتم"؛ همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.moi.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=Standard&CategoryID=da3dfedf2133-

461e-8f0b-90dd22bf18a3&LayoutID=52012b04-039d41158d1b3562c062764c&ID=085f
2469-1e2a-4e35-b122-a1cea2b49175

7- " حدود 7200 نفر برای انتخابات مجلس در ماه مارچ 2008 ثبت نام کرده اند"، خبرگزاری مهر، (تهران)، 12 ژانویه 2008.

8- برای مطالعه کامل چگونگی رد صلاحیت نامزدها توسط شورای نگهبان، نگاه کنید به نوشته اصغر شیرازی ؛ قانون اساسی ایران: سیاست و دولت در جمهوری اسلامی ، ترجمه جان او کین، لندن : انتشارات آی. بی. تاریس، 1977، صفحات 86-91.

 

9- وزارت کشور جمهوری اسلامی، " اطلاعیه شمارۀ ده ستاد انتخابات کشور"، همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.moi.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=Standard&CategoryID=da3dfedf-2133-
461e-8f0b-90dd22bf18a3&LayoutID=52012b04-039d-4115-8d1b-
3562c062764c&ID=cae2e7f9-6070-40d6-a7d8-113f7eb31b12

10- طبق اطلاعیۀ وزارت کشور جمهوری اسلامی ، کاندیداتوری برای مجلس شورای اسلامی برای بسیاری از افرادی که مقامات دولتی دارند ممنوع است. نگاه کنید به " اطلاعیه وزارت کشور درباره برگزاری انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی " ؛ همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.moi.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=Standard&CategoryID=da3dfedf-2133-
461e-8f0b-90dd22bf18a3&LayoutID=52012b04-039d-4115-8d1b-
3562c062764c&ID=a01d5747-c7d0-4b68-8e23-5795de4d98ba

11- وزارت کشور جمهوری اسلامی " اطلاعیه شماره ده ستاد انتخابات کشور".

12- " دیدار خاتمی، هاشمی و کروبی با مقام معظم رهبری"، آفتاب ، (تهران)، 27 ژانویه 2008.

13- نمایندگان سابق که در این دوره مردود شدند عبارتند از: ابراهیم امینی، الیاس حضرتی، بهزاد نبوی، علی مزروعی، علی شکوری راد، نورالدین پیر موذن، محمدرضا تابش، تاج الدین، غلام علی علیخانی، محمد علیخانی، قوامی، خلیلی اردکانی و ابوالفضل شکوری. برای فهرست کامل تر نگاه کنید به "رد صلاحیت نامزدان اصلاح طلب در هیات های نظارت با آخرین تغییرات"، بهارستان ایران، (تهران)، 5 فوریه 2008.

14- " توصیه هاشمی به روحانی در آخرین فرصت" ، تابناک، (تهران)، 21 ژانویه 2008.

15- " تمامیت خواهی برخلاف اهداف انقلابیون 57 است"، آگاه سازی، (تهران)، 25 ژانویه 2008.

16- " نوه امام خمینی رد صلاحیت شد" ، بهارستان ایران، (تهران)، 6 فوریه 2008.

17- " آیت الله موسوی تبریزی: به اتهام عدم التزام به اسلام و قانون رد صلاحیت شدم!"

آفتاب ، (تهران)، 5 فوریه 2008.

 

18- " صلاحیت دار برای خبرگان و بی صلاحیت برای مجلس"، نو اندیش، (تهران)، 5 فوریه 2008.

19- " آیت الله علم الهدی ، عضو مجلس خبرگان: اینکه میگویند سپاه و بسیجی به عنوان نیروی نظامی نباید در سیاست مداخله کنند حرف دشمن خدا است"، انصار، (تهران)، همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.ansarnews.com/?usr=news/detail&nid=2426

20- همانجا

21- برای ترجمه رسمی نگاه کنید به نوشته روح الله موسوی خمینی، پیام آخر، وصیت نامۀ سیاسی و مقدس حضرت امام خمینی. همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.irna.ir/occasion/ertehal/english/will/lmnew1.htm

همچنین نگاه کنید به صحیفه نور، نوشته روح الله موسوی خمینی، (تهران، مرکز نشر آثار امام خمینی ، کتابخانه تبیان، 2004).

22- " اعتراض به تحریف سخنان امام"، اعتماد، (تهران)، 24 نوامبر 2007.

23- " رفسنجانی: امروز جهان با زمان اسکندر و استالین فرق کرده، بارها اعلام کرده ایم، اهل مذاکره هستیم – آناپلیس هیاهو برای هیچ بود." انتخاب، (تهران)، 30 نوامبر 2007.

24- " پرهیز از سیاسی شدن بسیج"، اعتماد ، 2 دسامبر 2007 ؛ "مسئولان از سیاسی شدن بسیج ممانعت کنند"، همبستگی، تهران ، 2 دسامبر 2007؛ و "سیاستمدار چکمه پوش بد است، نه زنان چکمه پوش"، ایران امروز، (ریچموند، کالیفرنیا)، 16 دسامبر 2007.

25- جواد دلیری ، " نگذاریم بسیج سیاسی شود"، آفتاب، تهران، 25 نوامبر 2007.

26- " خطر نظامیان سیاسی شده"، سایت اینترنتی فاطمه رجبی ، 18 دسامبر 2007

www.fatemehrajabi.com/view_news.asp?id=225

27- " نماینده ولی فقیه در سپاه: رای هدفمند یک جهاد سیاسی است. معرفی معیار ها و شاخص ها از وظایف خواص از جمله پاسداران و بسیجیان است"، ایسنا، (تهران)، 31 دسامبر 2007

28- "سرلشگر جعفری در دیدار با نخبگان بسیجی تهران بزرگ: رسالت بسیجی دفاع از انقلاب اسلامی و ارزش های آن است"، خبرگزاری فارس، 28 نوامبر 2007.

29- "بسیج عمق استراتژیک پدیده انقلاب اسلامی است"، بسیج، (تهران)، 1 دسامبر 2007. همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.basijnews.com/Ndetail.asp?NewsID=13448

و "سردار جزایری: جنگ نرم امریکا انتخابات مجلس هشتم را نشانه گرفته است"، ایرنا، 28 نوامبر 2007 . همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www2.irna.ir/fa/news/view/line-2/8609078015232946.htm

برای مطالعۀ اعتراضاتی که در مجلس ششم (2004-2000) اتفاق افتاد به مطالب زیر تحت عنوان پرسش و پاسخ در سایت بی بی سی مراجعه کنید :

http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/3452839.stm

30- "هشدار انتخاباتی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح "، اعتماد، 3 فوریه 2008 . همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.etemaad.com/Released/86-11-14/103.htm

31- " فرمانده سپاه قزوین: دقت کنید مجلس ششم تکرار نشود"، نو اندیش، تهران، 3 ژانویه 2008 . همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.noandish.com/com.php?id=13287

32- برای مطالعه کامل عملیات انصار حزب الله نگاه کنید به نوشتۀ مایکل روبین، به درون سایه ها، حراست رادیکال در ایران دوران خاتمی ( واشینگتن دی سی: انستیتوی واشینگتن برای مطالعات خاورنزدیک). همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.aei.org/book767/.

33- " پله پله تا تطهیر یک متهم"، رجا، (تهران)، همچنین در سایت اینترنتی زیر:

www.rajanews.com/News/?19005

34- "احضار اعضای بسیج دانشجویی به دادسرا"، الف ، (تهران)، 28 ژانویه 2008

35- "محسن رضائی با توسعه و عدالت ایران اسلامی آمد"، فردا، (تهران)، 13 دسامبر 2007.

36- "رضائی: دروغگوئی بدتر از جاسوسی است"، فردا، (تهران)، 14 دسامبر 2007.

37- "دبیر کل خدمتگزاران: محسن رضائی کاندیدای مجلس نمی شود"، همچنین در سایت اینترنتی محسن رضائی در:

http://rezaee.ir/?p.1196

 

38- " تا کنون 180 نامزد در فهرست حزب توسعه و عدالت نهائی شده است." آفتاب، (تهران)، فوریه 2008 .

39- برای مثال نگاه کنید به " شوی احمدی نژاد"، یو اس آ تودی، 6 آوریل 2007.

40- " بسیاری از اصولگرایان لیست ائتلافی را رد کردند – روزنامه ایران"، حزب الله، (تهران)، 6 فوریه 2008

41- آرش سیگارچی، " نظامیان برای انتخابات به صف شدند "، روز، (آمستردام)، 7 فوریه 2007 و همچنین "فرمانده سابق سپاه پاسداران به مقام نظارت بر انتخابات منتصب شد"، آسوشیتد پرس ، 24 نوامبر 2007.

42- محمد قوچانی ، " نسل دوم سپاه در راه "، شرق، (تهران)، 12 آوریل 2005 .

Also Visit
AEIdeas Blog The American Magazine
About the Author

 

Ali
Alfoneh
  • Ali Alfoneh's research areas include civil-military relations in Iran with a special focus on the role of the Islamic Revolutionary Guards Corps in the Islamic Republic. Mr. Alfoneh has been a research fellow at the Institute for Strategy at the Royal Danish Defence College and has taught political economy at the Centre for Middle Eastern Studies at the University of Southern Denmark.

What's new on AEI

Retirement crisis is hyped
image Why the Foley beheading will force Obama to continue US airstrikes
image How the New York Times misguides their readers on Internet regulation
image US still has time to stake out a position of strength on Ukraine
AEI on Facebook
Events Calendar
  • 18
    MON
  • 19
    TUE
  • 20
    WED
  • 21
    THU
  • 22
    FRI
No events scheduled this day.
No events scheduled this day.
No events scheduled this day.
No events scheduled this day.
No events scheduled today.
No events scheduled this day.
No events scheduled this day.
No events scheduled this day.